Sint Eustatius – Fort Oranje

3

Aan de westkant van Oranjestad ligt hoog boven de Caribische Zee op een deels vooruitspringende klif het imposante Fort Oranje. Dit verdedigingswerk is in 1636 gebouwd op de resten van een uit 1629 daterende Franse versterking. Het fort is in de jaren daarna diverse malen verbouwd en uitgebreid. De huidige vorm dateert uit het begin van de achttiende eeuw. Het kwart-cirkelvormige verdedigingswerk bestaat uit drie bastions met daartussen imposante wallen. In het noordelijke bastion bevindt zich de toegangspoort. Op de wallen aan zeezijde staan nog altijd diverse kanonnen opgesteld. Ze deden voor het laatst dienst in 1882 voor het lossen van saluutschoten.

Toegangspoort

De toegangspoort tot het fort is bereikbaar via een klein bruggetje. Boven de entree hangt het wapen van de Nederlandse Antillen. Bovenop de toegangspoort bevindt zich het poorthuis met rechts de klokkentoren. Het poorthuis bestaat uit twee kleine huisjes en fungeerde vroeger als dienstwoning. Ook heeft het enige tijd onderdak geboden aan de telefooncentrale van het eiland. Tegenwoordig is het in gebruik als overheidskantoor.

Klokkentoren

Rechts van het poorthuis staat de klokkentoren. De inscriptie ‘Eijsbouts Astensis Me Fecit’ in de gietijzeren klok verwijst naar de maker Eijsbouts Koninklijke Klokkengieterij uit Asten. De klok is geschonken door de firma Koninklijke Woudenberg te Ameide ter gelegenheid van de restauratie van het fort in 1979. De inwoners van Sint Eustatius houden van tradities. Elke dag, precies om 12:00 en 18:00 uur wordt de klok in Fort Oranje met de hand geluid. De klokkenluider is tijdig aanwezig en voert zijn taak uiterst precies en serieus uit.

Binnenplaats

Binnen de fortmuren bevindt zich een grote binnenplaats met diverse gebouwen, waaronder het voormalige commandantshuis, een kazerne, gevangenis, kruitmagazijn en regenbak. De meeste gebouwen doen nu dienst als kantoren van het eilandbestuur. In één van de panden is nu het toeristenbureau gevestigd. Alle gebouwen zijn of volledig gerestaureerd of geheel opnieuw in oorspronkelijke stijl opgetrokken.

Obelisk

De gele obelisk in het midden van de binnenplaats is in 1907 opgericht ter herinnering aan het bezoek van luitenant-admiraal Michiel Adriaensz de Ruyter (1606-1676) in mei 1666 aan het eiland. Deze Nederlandse zeeheld heeft Sint Eustatius overigens twee keer bezocht. De eerste keer was in 1647.

Vlagincident

Een koperen gedenkplaat herinnert aan het feit dat op 16 november 1776 vanaf Fort Oranje de Amerikaanse vlag voor het eerst officieel door een buitenlandse mogendheid werd gegroet. Op die dag gaf commandeur De Graaff opdracht de brigantijn Andrew Doria te groeten met het strijken van de Nederlandse vlag en het afvuren van 11 contrasaluutschoten. De vlag die de Andrew Doria voerde was de Great Union Flag, de voorloper van de Stars and Stripes. Deze gedenkplaat is op 12 december 1939 door de Amerikaanse president Roosevelt onthuld.

Gedenktekens

Naast de reeds genoemde obelisk en koperen gedenkplaat, bezit Fort Oranje nog twee gedenktekens. Eén gedenkteken dateert uit 1957 en herinnert aan de gevallenen van de Tweede Wereldoorlog. En in 1976 werd een vierde gedenkteken aangebracht ter herinnering aan het 200-jarig bestaan van de Verenigde Staten, aangeboden door de Amerikaanse Maagdeneilanden.